Wednesday, 21 March 2018 00:54

Điều trị bệnh nhân ung thư tuyến tiền liệt di căn xương tiến triển sau điều trị nội tiết

Read 685 times

Điều trị bệnh nhân ung thư tuyến tiền liệt di căn xương tiến triển sau điều trị nội tiết

TS. BS. Phạm Cẩm Phương, GS.TS. Mai Trọng Khoa, BSNT. Đào Mạnh Phương

Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu, bệnh viện Bạch Mai

Bệnh cảnh: Bệnh nhân Nguyễn Văn T. 77 tuổi, nhập viện Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu Bệnh viện Bạch Mai tháng 9/2015 trong tình trạng liệt và tê bì 2 chân, rối loạn cơ tròn, đau, hạn chế vận động cột sống thắt lưng. Bệnh nhân được làm xét nghiệm chỉ điểm u, kết quả PSA toàn phần: 912ng/ml (tăng cao, bình thường <4ng/ml), PSA tự do: 25,9ng/ml (tăng cao, bình thường <4 ng/ml).

Bệnh nhân được chụp cộng hưởng từ vùng tiểu khung cho thấy: tổn thương u tại tuyến tiền liệt, phì đại tuyến tiền liệt. Hạch cạnh bó mạch chậu 2 bên, nhiều tổn thương đặc xương cạnh chậu 2 bên.

3288 anh 1

Hình 1. Hình ảnh chụp cộng hưởng từ vùng tiểu khung trước điều trị: Hình ảnh nốt tổn thương nhu mô tại tuyến tiền liệt/phì đại tuyến tiền liệt (mũi tên vàng)

Bệnh nhân được chụp PET/CT cho thấy tổn thương tại tuyến tiền liệt, tăng hấp thu F-18 FDG không đều, max SUV 3.86; tổn thương di căn xương đòn phải, đốt sống C1, C5, D6, D8, L2, L3, L5, xương chậu, cung sau xương sườn VIII bên phải tăng hấp thu F-18 FDG, max SUV cao nhất là 20.16.

3288 anh 2

Hình 2. Hình ảnh PET/CT trước điều trị: Nhu mô tiền liệt tuyến tăng hấp thu F-18 FDG không đều, max SUV 3.86 (mũi tên vàng); tổn thương di căn xương đốt sống C1, C5, D6, D8, L2, L3, L5 (vòng tròn xanh)

3288 anh 3

3288 anh 4

Hình 3. Hình ảnh PET/CT trước điều trị: tổn thương di căn đốt sống (mũi tên vàng), bệnh nhân đại tiểu tiện không tự chủ nên phải đặt sonde tiểu (vòng tròn đen)

3288 anh 5

3288 anh 6

Hình 4. Hình ảnh PET/CT trước điều trị: tổn thương di căn xương chậu phải (mũi tên vàng), bệnh nhân đại tiểu tiện không tự chủ nên phải đặt sonde tiểu (vòng tròn đen)

3288 anh 7

Hình 5. Hình ảnh PET/CT trước điều trị: tổn thương tại cột sống (mũi tên vàng)

Sinh thiết tổn thương di căn xương, kết quả mô bệnh học: ung thư biểu mô tuyến di căn xương.

Bệnh nhân đã được chẩn đoán: Ung thư tiền liệt tuyến di căn xương đa ổ, liệt hai chi dưới T2N0M1. Giai đoạn IV.

Bệnh nhân được điều trị: Giảm đau bằng thuốc phóng xạ P-32 liều 7mCi. Điều trị thuốc nội tiết: Casodex 500mg x 01 viên/ngày. Zoladex 3,6mg x 01 bơm, tiêm dưới da, mỗi 4 tuần. Thuốc chống hủy xương: zoledronic acid 4mg, truyền tĩnh mạch 4 tuần một lần. Xạ trị: 3Gy x 10 buổi vào tổn thương di căn xương cột sống thắt lưng, tổng liều 30Gy. 2Gy x 25 buổi vào tiền liệt tuyến, tổng liều 50Gy. Bệnh đáp ứng nhiều sau điều trị.

 

Trước điều trị

Sau điều trị

Triệu chứng lâm sàng

Tê bì hai chi dưới, liệt hai chi dưới cơ lực 2/5, rối loạn cơ tròn. Cơ xương khớp: Đau và hạn chế vận động cột sống thắt lưng.

Sau 3 tháng điều trị, bệnh nhân hết đau vùng cột sống thắt lưng, bắt đầu đi lại được. Hết bí tiểu, tự đi tiểu được.

Xét nghiệm chất chỉ điểm khối u trong máu

PSA toàn phần: 912ng/ml (tăng cao)

PSA tự do: 25,9ng/ml (tăng cao)

Sau 1 năm:

PSA toàn phần: 2,35ng/ml (bình thường)

PSA tự do: 0,45ng/ml (bình thường)

PET/CT

 3288 anh 8

 Hình 6. Hình ảnh PET/CT trước điều trị: Hình ảnh khối u tiền liệt tuyến tăng hấp thu F-18 FDG không đều, max SUV 3.86.

Sau điều trị 1 năm:

3288 anh 9

Hình 7. Hình ảnh PET/CT sau điều trị 1 năm: Hình ảnh nhu mô tiền liệt tuyến tăng hấp thu F-18 FDG không đều, max SUV 3.29. Tổn thương đã giảm so với trước điều trị.

 

3288 anh 10

Hình 8. Hình ảnh PET/CT trước điều trị: Tổn thương xương đòn phải, đốt sống C1, C5, D6, D8, L2, L3, L5, xương chậu, cung sau xương sườn VIII bên phải tăng hấp thu F-18 FDG, max SUV cao nhất là 20.16.

3288 anh 11

Hình 9. Hình ảnh PET/CT sau điều trị 1 năm: Tổn thương đặc xương đòn phải, đốt sống C1, C5, D6, D8, L2, L3, L5, xương chậu, cung sau xương sườn VIII bên phải tăng hấp thu F-18 FDG, max SUV cao nhất là 3.4. Tổn thương đã giảm so với trước điều trị.

3288 anh 12

Hình 10. Hình ảnh PET/CT trước điều trị: Tổn thương di căn xương (vòng tròn vàng)

3288 anh 13

Hình 11. Hình ảnh PET/CT sau điều trị: Tổn thương di căn xương đã giảm nhiều

Xạ hình xương

 3288 anh 14

Hình 12. Hình ảnh xạ hình xương sau điều trị 3 tháng: Tổn thương xương đa ổ: đốt sống D6, D9, D12, L3, L4, xương chậu bên phải, cung sau xương sườn số 9, số 12 bên phải, số 10 bên trái, xương đòn bên phải.

Sau điều trị 1 năm

3288 anh 15

Hình 13. Hình ảnh xạ hình xương sau điều trị 15 tháng: Tổn thương xương: đốt sống D6, cung trước xương sườn số 9, 12 bên phải, số 11 bên trái, đầu trong xương đòn bên phải. Tổn thương đã giảm hơn so với trước.

Chụp cộng hưởng từ cột sống thắt lưng

 3288 anh 16

Hình 14. Hình ảnh chụp cộng hưởng từ cột sống trước điều trị: Hình ảnh tổn thương đốt sống L2, L3. Bệnh nhân không đi lại được.

Sau điều trị 4 tháng:

3288 anh 17

Hình 15. Hình ảnh chụp cộng hưởng từ cột sống sau điều trị: Hình ảnh tổn thương thân và cung sau, cuống các đốt sống L2, L3, L5. Bệnh nhân đã đi lại được.

                Sau điều trị gần 2 năm (tháng 9 năm 2017), bệnh nhân có triệu chứng bệnh tiến triển, cụ thể: đau vùng cột sống thắt lưng, vận động, đi lại khó khăn sau đó không đi lại được, ăn kém, sốt kéo dài (1 tháng), nhiệt độ từ 38°C đến 39.5°C, chủ yếu sốt về chiều, tối, vã mồ hôi nhiều sau sốt.

Xét nghiệm máu chất chỉ điểm khối u trong máu tăng cao trở lại, cụ thể:

Chất chỉ điểm khối u trong máu

09/2017

10/2017

PSA toàn phần (ng/ml)

1346

3061

PSA tự do (ng/ml)

50

50

Bệnh nhân được làm xạ hình xương 11/09/2017 cho thấy tổn thương tiến triển với nhiều tổn thương di căn xương:

3288 anh 18

Hình 16. Hình ảnh xạ hình xương sau điều trị 2 năm: Hình ảnh nhiều điểm tăng hoạt độ phóng xạ vùng xương sọ, cung trước và cung sau xương sườn 2 bên, dọc cột sống, xương cánh tay 2 bên, 1/2 trên xương đùi 2 bên, xương chậu 2 bên.

Bệnh nhân được chụp cộng hưởng từ vùng tiểu khung 10/2017 cho thấy tổn thương tái phát tại tuyến tiền liệt.

3288 anh 19

Hình 17. Hình ảnh chụp cộng hưởng từ vùng tiểu khung sau điều trị 2 năm: Hình ảnh tiền liệt tuyến kích thước 35x37x45mm, thể tích tương đương 30 ml, phần trung tâm ngấm thuốc mạnh sau tiêm.

Bệnh nhân được chụp PET/CT 11/2017 cho thấy bệnh tiến triển với: Hình ảnh nhu mô tiền liệt tuyến tăng hấp thu F-18 FDG không đều, max SUV 2.89, bên trong có vài nốt vôi hóa. Hình ảnh tổn thương xương tại nhiều vị trí : xương cánh tay 2 bên, xương hàm dưới 2 bên, nhiều đốt sống cổ, nhiều xương sườn 2 bên, nhiều đốt sống ngực, đốt sống thắt lưng, xương cùng cụt, xương chậu 2 bên, xương đùi 2 bên tăng hấp thu F18- FDG, max SUV cao nhất 6.27.

3288 anh 20

Hình 18. Hình ảnh PET/CT sau điều trị 2 năm: Hình ảnh nhu mô tiền liệt tuyến tăng hấp thu F-18 FDG không đều, max SUV 2.89, bên trong có vài nốt vôi hóa.

3288 anh 21 

Hình 19. Hình ảnh PET/CT sau điều trị 2 năm: Hình ảnh tổn thương di căn xương tại nhiều vị trí : xương cánh tay 2 bên, xương hàm dưới 2 bên, nhiều đốt sống cổ, nhiều xương sườn 2 bên, nhiều đốt sống ngực, đốt sống thắt lưng, xương cùng cụt, xương chậu 2 bên, xương đùi 2 bên tăng hấp thu F18- FDG, max SUV cao nhất 6.27 (các mũi tên vàng).

3288 anh 22

Hình 20. Hình ảnh PET/CT sau điều trị 2 năm: Hình ảnh tổn thương di căn xương (vòng tròn vàng)

Xét nghiệm công thức máu có tình trạng thiếu máu, cụ thể: Hồng cầu 3.76 T/L, hemoglobin 108 g/L, bạch cầu 9,1 G/L, bạch cầu đa nhân trung tính 5,6 G/L, tiểu cầu 277 G/L

Chẩn đoán: Ung thư tiền liệt tuyến di căn xương đa ổ tiến triển sau điều trị nội tiết.

                Bệnh nhân được chuyển điều trị Nâng cao thể trạng, truyền máu, và Abiraterone acetate (Zytiga) 250mg x 4 viên/ ngày, uống 1 lần, prednisolon 5mg x 2 viên/ ngày, uống chia 2 lần sáng- chiều. Thuốc chống hủy xương: zoledronic acid 4mg, truyền tĩnh mạch 4 tuần một lần. Sau điều trị 3 ngày, bệnh nhân hết sốt, đỡ đau xương.

                Hiện tại: Sau 3 tháng, bệnh nhân cải thiện các triệu chứng nhiều, chỉ còn đau ít các xương sườn, xương chậu (thang điểm VAS: 1-2 điểm), không còn hạn chế vận động, đã đi lại được.

                Xét nghiệm chất chỉ điểm u trong máu giảm xuống, cụ thể PSA toàn phần: 260.5 ng/ml PSA tự do: 47.56 ng/ml.

3288 anh 23

Hình 21. Bệnh nhân vui vẻ khi đã giảm các triệu chứng và đi lại được (sau 2 lần không đi lại được đã hồi phục sức khỏe và đi lại được)

(Hình ảnh được đăng với sự đồng ý của bệnh nhân và gia đình bệnh nhân)

Đánh giá: Bệnh đáp ứng một phần, bệnh nhân tiếp tục được điều trị duy trì. Chúng tôi hy vọng bệnh nhân sẽ ổn định lâu dài với quá trình điều trị hiện tại.

 Nguồn: ungthubachmai.com.vn

Tin mới hơn:
Tin cũ hơn:

Tem dan Don vi Gen tri lieu 1

logo vinmec

Hỗ trợ  

Joomla Templates and Joomla Extensions by ZooTemplate.Com
Hotline: 1900575758 phím 2

Clip

Đối tác chiến lược

chung cư imperia garden

Quảng cáo

Banner

Hình ảnh tiêu biểu

Đối tác chiến lược

chung cư imperia garden

Thống kê

Members : 5683
Content : 1268
Web Links : 3
Content View Hits : 358373